⚠️DIQQAT: Tizim hozirda pilot sinov (test) rejimida ishlamoqda. Kiritilgan ma'lumotlar va qoidalar yakuniy tasdiq jarayonida.
XALQARO iRAP SR4S STANDARTLARI

SR4S / iRAP ning 40 ta Rasmiy Mezoni

O‘zbekiston Respublikasi umumta’lim maktablari atrofidagi yo‘l infratuzilmasi xavfsizligini baholash uchun mo‘ljallangan 40 ta rasmiy xalqaro iRAP SR4S metodikasi ko‘rsatkichlari katalogi.

Jami Mezonlar40 ta Savol
Reyting Tizimi1–5 Yulduz (5★)
Standart VersiyasiiRAP SR4S v1.7
Natija: 40 ta mezon
SR4S-01

Tasmalar soni (Qatnov qismidagi harakat bo‘laklari soni):

Yo‘lning maktab oldidagi qismida jami harakatlanish tasmalarining soni.

Tasmalar soni (Qatnov qismidagi harakat bo‘laklari soni):
Xalqaro namuna rasmi
Mavjud baholash variantlari:
1 ta tasma (Bir tomonlama yoki tor bitta yo‘l)
2 ta tasma (Har bir yo‘nalish uchun bittadan tasma)
3 ta tasma (O‘rtada burilish yoki alohida tasma bilan)
4 va undan ortiq tasma (Katta magistral / ko‘p polosali)
SR4S-02

Yo‘l nishabligi (Gradient / Qiyalik darajasi):

Yo‘l uchastkasining qiyalik darajasi tormoz yo‘liga ta’sir qiladi.

Yo‘l nishabligi (Gradient / Qiyalik darajasi):
Xalqaro namuna rasmi
Mavjud baholash variantlari:
Tekis yo‘l (Qiyalik 0% – 7.5%)
O‘rtacha qiyalik (7.5% – 10%)
Tik nishablik (Qiyalik > 10%)
SR4S-03

Yo‘lning o‘rta qismi (Median / Ajratuvchi polosa):

Qarama-qarshi harakat oqimlarini ajratuvchi konstruksiya.

Yo‘lning o‘rta qismi (Median / Ajratuvchi polosa):
Xalqaro namuna rasmi
Mavjud baholash variantlari:
Metall to‘siq (W-Beam yoki kabel to‘siq)
Beton to‘siq (Monolit New Jersey to‘siq)
Keng xavfsizlik ajratuvchi orolchasi (≥ 1.0 m)
Uzluksiz markaziy chiziq (Bo‘yoq bilan)
Ajratuvchi yo‘q / Umuman ajratilmagan
SR4S-04

Chetki tasma kengligi (Shoulder Width):

Qatnov qismining chetidagi asfaltlangan xavfsiz chet qismi.

Chetki tasma kengligi (Shoulder Width):
Xalqaro namuna rasmi
Mavjud baholash variantlari:
Keng chetki tasma (≥ 2.4 metr)
O‘rtacha chetki tasma (1.0m – 2.4m)
Tor chetki tasma (< 1.0 metr)
Chetki tasma mavjud emas
SR4S-05

Maktab ogohlantirish belgilari (Maktab zonasi):

Haydovchilarni maktab hududiga yaqinlashayotgani haqida ogohlantiruvchi vositalar.

Maktab ogohlantirish belgilari (Maktab zonasi):
Xalqaro namuna rasmi
Mavjud baholash variantlari:
Miltillovchi chiroqli (LED) zamonaviy belgi
Standart 1.21 «Bolalar» yo‘l belgisi
Yo‘l qoplamasidagi yozuv / Maktab piktogrammasi
Ogohlantirish belgisi mavjud emas
SR4S-06

Piyodalar patruli (Maktab navbatchisi / YPX xodimi):

Dars paytida bolalarning yo‘ldan o‘tishini tartibga soluvchi xodimlar.

Piyodalar patruli (Maktab navbatchisi / YPX xodimi):
Xalqaro namuna rasmi
Mavjud baholash variantlari:
Doimiy maktab patruli / YPX xodimi tomonidan to‘liq nazorat
Faqat dars boshlanishi va tugashida navbatchi patrul
Piyodalar patruli mavjud emas
SR4S-07

Belgilangan tezlik cheklovi (Maktab oldida):

Maktab zonasi uchun o‘rnatilgan rasmiy tezlik cheklovi (3.24 belgisi).

Belgilangan tezlik cheklovi (Maktab oldida):
Xalqaro namuna rasmi
Mavjud baholash variantlari:
≤ 30 km/soat (Xalqaro xavfsiz maktab standarti)
40 km/soat
50 km/soat
60 km/soat
70+ km/soat (Tezlik cheklanmagan / Yuqori tezlik)
SR4S-08👈 Chap tomon

Piyodalar yo‘lagi — Chap tomon (Sidewalk Left):

Yo‘lning chap tomonidagi trotuar va piyodalar harakatlanish holati.

Piyodalar yo‘lagi — Chap tomon (Sidewalk Left):
Xalqaro namuna rasmi
Mavjud baholash variantlari:
To‘siq yoki yashil zona bilan to‘liq ajratilgan yo‘lak (≥ 1.5m)
Ko‘tarilgan alohida trotuar (To‘siqsiz, lekin xavfsiz)
Yo‘l chetidagi asfaltlangan/shag‘alli piyoda yo‘lkasi
Piyodalar yo‘lagi mavjud emas (Piyodalar qatnov qismida)
SR4S-09👉 O‘ng tomon

Piyodalar yo‘lagi — O‘ng tomon (Sidewalk Right):

Yo‘lning o‘ng tomonidagi trotuar va piyodalar harakatlanish holati.

Piyodalar yo‘lagi — O‘ng tomon (Sidewalk Right):
Xalqaro namuna rasmi
Mavjud baholash variantlari:
To‘siq yoki yashil zona bilan to‘liq ajratilgan yo‘lak (≥ 1.5m)
Ko‘tarilgan alohida trotuar (To‘siqsiz, lekin xavfsiz)
Yo‘l chetidagi asfaltlangan/shag‘alli piyoda yo‘lkasi
Piyodalar yo‘lagi mavjud emas (Piyodalar qatnov qismida)
SR4S-10

Piyodalar himoya to‘siqlari (Panjaralar):

O‘quvchilarning qatnov qismiga tasodifan chiqib ketishining oldini oluvchi panjaralar.

Mavjud baholash variantlari:
Maktab darvozasi bo‘ylab uzluksiz himoya panjarasi bor
Qisman o‘rnatilgan panjara
Himoya panjarasi mavjud emas
SR4S-11

Asosiy piyodalar o‘tish joyi turi:

Maktabga kirishdagi asosiy piyodalar o‘tish yo‘lagining turi.

Asosiy piyodalar o‘tish joyi turi:
Xalqaro namuna rasmi
Mavjud baholash variantlari:
Yerusti (ko‘prik) yoki yerosti piyodalar o‘tish yo‘li
Svetofor bilan tartibga solingan piyodalar o‘tish joyi
Ko‘tarilgan xavfsiz "Zebra" (Speed Table / Sun’iy notekislikli)
Standart chiziqli "Zebra" (Tartibga solinmagan)
Piyodalar o‘tish joyi mavjud emas (Yo‘q)
SR4S-12

O‘tish joyining sifati va holati:

Chiziqlarning ko‘rinishi, yo‘l belgilari va yoritilganlik holati.

O‘tish joyining sifati va holati:
Xalqaro namuna rasmi
Mavjud baholash variantlari:
A’lo holatda (Aniq yangi chiziqlar, belgi va yaxshi yoritilgan)
Qoniqarli (Chiziqlar ko‘rinadi, lekin yoritgich yetarli emas)
Ta’mirtalab (Chiziqlar o‘chib ketgan / belgisiz)
Mavjud emas (O‘tish joyi yo‘q bo‘lsa)
SR4S-13

Piyodalar o‘tish oqimi (Tig‘iz paytdagi harakatlanish soni):

Eng tig‘iz soatda maktab oldidan o‘tuvchi o‘quvchilar va piyodalar soni.

Piyodalar o‘tish oqimi (Tig‘iz paytdagi harakatlanish soni):
Xalqaro namuna rasmi
Mavjud baholash variantlari:
Yuqori oqim (Eng tig‘iz soatda > 100 nafar o‘quvchi/piyoda)
O‘rtacha oqim (Eng tig‘iz soatda 20 – 100 nafar o‘quvchi)
Kam oqim (Eng tig‘iz soatda < 20 nafar o‘quvchi)
Piyodalar oqimi mavjud emas / juda kam
SR4S-14

Chorraha (Kesishuv) turi:

Maktabga yaqin joylashgan yo‘l kesishuvi / chorraha konfiguratsiyasi.

Chorraha (Kesishuv) turi:
Xalqaro namuna rasmi
Mavjud baholash variantlari:
Aylanma harakatli chorraha (Kalka / Roundabout)
4 tomonli svetoforli chorraha
3 tomonli (T-simon) chorraha
4 tomonli tartibga solinmagan chorraha (Xavfli)
Chorraha mavjud emas (To‘g‘ri yo‘l uchastkasi)
SR4S-15

Hovli va tijorat kirish-chiqish joylari (Property Access):

Maktab atrofidagi do‘konlar, bozorlar yoki hovlilarga kirish yo‘llari soni.

Hovli va tijorat kirish-chiqish joylari (Property Access):
Xalqaro namuna rasmi
Mavjud baholash variantlari:
Kirish-chiqish joylari mavjud emas (To‘liq yopiq)
Kam sonli (1–2 ta xususiy hovli kirish joyi)
O‘rtacha (3–5 ta turar-joy va avtoturargoh kirish joyi)
Zich tijorat hududi (Do‘konlar, bozor, mashina oqimi)
SR4S-16

Chorraha sifati va ko‘rinish masofasi:

Chorrahada transport vositalari va piyodalarning ko‘rinish darajasi.

Chorraha sifati va ko‘rinish masofasi:
Xalqaro namuna rasmi
Mavjud baholash variantlari:
A’lo (Keng ko‘rinish masofasi, barcha belgilar mavjud)
O‘rtacha ko‘rinish masofasi
Ko‘rinish cheklangan (Daraxtlar, bino to‘sib qo‘ygan)
Mavjud emas (Chorraha yo‘q bo‘lsa)
SR4S-17

Burilish bo‘lagi (Cho‘ntaklar va burilish tasmasi):

Chapga yoki o‘ngga xavfsiz burilish uchun alohida tasma mavjudligi.

Burilish bo‘lagi (Cho‘ntaklar va burilish tasmasi):
Xalqaro namuna rasmi
Mavjud baholash variantlari:
Alohida ajratilgan xavfsiz burilish bo‘lagi (Cho‘ntak)
Faqat chiziq bilan belgilangan burilish zonasi
Mavjud emas (Alohida burilish bo‘lagi yo‘q)
SR4S-18

Haqiqiy (ishchi) harakat tezligi (Operating Speed):

Avtomobillarning maktab oldida amalda harakatlanish tezligi.

Haqiqiy (ishchi) harakat tezligi (Operating Speed):
Xalqaro namuna rasmi
Mavjud baholash variantlari:
30 km/soat gacha (Xavfsiz tinchlantirilgan harakat)
31 – 45 km/soat
46 – 60 km/soat
> 60 km/soat (Haddan tashqari yuqori tezlik)
SR4S-19

Kunlik avtomobillar oqimi (AADT - Traffic Volume):

Maktab oldidagi yo‘ldan bir sutkada o‘tuvchi jami transport vositalari soni.

Kunlik avtomobillar oqimi (AADT - Traffic Volume):
Xalqaro namuna rasmi
Mavjud baholash variantlari:
< 1 000 avtomobil / sutka (Kam qatnovli ko‘cha)
1 000 – 5 000 avtomobil / sutka
5 000 – 15 000 avtomobil / sutka
> 15 000 avtomobil / sutka (O‘ta gavjum magistral)
SR4S-20

Yuk mashinalari va og‘ir transport ulushi (%):

Harakatdagi yuk mashinalari va og‘ir texnikalarning ulushi.

Yuk mashinalari va og‘ir transport ulushi (%):
Xalqaro namuna rasmi
Mavjud baholash variantlari:
0% – 5% gacha (Yuk mashinasi kam)
5% – 15% gacha
15% – 25% gacha
> 25% (Yuqori og‘ir yuk oqimi)
SR4S-21

Motosikl, moped va skuterlar ulushi (%):

Yo‘ldagi 2 g‘ildirakli motorli transport vositalarining ulushi.

Motosikl, moped va skuterlar ulushi (%):
Xalqaro namuna rasmi
Mavjud baholash variantlari:
0% – 5% gacha (Kam yoki yo‘q)
5% – 15% gacha
> 15% (Zich motosikl oqimi)
SR4S-22

Hudud toifasi (Maktab joylashgan atrof-muhit):

Maktab joylashgan geografik va infratuzilma zonasi.

Mavjud baholash variantlari:
Shahar markazi / Zich turar-joy hududi
Shahar atrofi / Qishloq aholi punkti
Aholi punktidan tashqari / Tranzit magistral yoqasi
SR4S-23

Haydovchilar uchun ko‘rinish masofasi (Sight Distance):

Haydovchining maktab va piyodalar o‘tish joyini uzoqdan ko‘ra olish masofasi.

Mavjud baholash variantlari:
A’lo (> 150 metr to‘siqsiz ko‘rinadi)
O‘rtacha (60 – 150 metr ko‘rinadi)
Cheklangan (< 60 metr, burchak/daraxt to‘sgan)
SR4S-24

Sun’iy notekislik (Tezlik pasaytirgich / Speed Hump):

Maktab oldida majburiy tezlikni tushiruvchi sun’iy notekislik mavjudligi.

Mavjud baholash variantlari:
Standart trapezoidal ko‘tarilgan platforma (Speed Table)
Rezinali / Asfaltli sun’iy notekislik (Speed Hump / Bump)
Shovqinli polosa (Rumble strips)
Sun’iy notekislik mavjud emas
SR4S-25

Sun’iy notekislikning texnik holati va belgilari:

Notekislik oldida 1.17 va 3.24 belgilari hamda sariq-oq chiziqlar mavjudligi.

Mavjud baholash variantlari:
To‘liq belgilangan (Belgi va maxsus sariq-oq chiziqlar aniq)
Qisman belgilangan (Faqat belgi yoki faqat chiziq)
Belgisiz va chiziqsiz (Xavfli)
Mavjud emas
SR4S-26

Tungi ko‘cha yoritish tizimi (Street Lighting):

Kechki va erta tonggi paytlarda maktab oldining yoritilganlik darajasi.

Mavjud baholash variantlari:
To‘liq zamonaviy LED yoritish (Yo‘l va o‘tish joyi yorug‘)
Qisman yoritilgan (Faqat bitta tomonida fonar bor)
Yoritish tizimi mavjud emas yoki ishlamaydi (Qorong‘u)
SR4S-27

Piyodalar o‘tish joyining maxsus projektorli yoritilishi:

Zebra ustiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri yo‘naltirilgan qo‘shimcha projektor mavjudligi.

Mavjud baholash variantlari:
Alohida sensorli / doimiy o‘tish joyi projektori mavjud
Umumiy ko‘cha chirog‘i orqali yoritiladi
O‘tish joyi yoritilmagan
SR4S-28

Maktab asosiy darvozasining yo‘lga chiqish holati:

Darvozadan chiqqan o‘quvchining to‘g‘ridan-to‘g‘ri qatnov qismiga tushib qolmasligi.

Mavjud baholash variantlari:
Xavfsiz bufer hudud orqali (Keng maydoncha va to‘siqlar bilan)
Trotuarga chiqadi (To‘siqsiz, lekin trotuar bor)
To‘g‘ridan-to‘g‘ri qatnov qismiga chiqadi (O‘ta xavfli)
SR4S-29

Ota-onalar avtoturargohi va bolalarni tushirish (Drop-off) zonasi:

Avtomobillarning tartibli to‘xtab bolalarni tushirishi uchun maxsus cho‘ntak.

Mavjud baholash variantlari:
Alohida ajratilgan xavfsiz «Kiss & Ride» / Drop-off cho‘ntagi
Yo‘l chetida to‘xtash uchun qisman joy mavjud
Maxsus joy yo‘q (Mashinalar qatnov qismida to‘xtab tiqilinch hosil qiladi)
SR4S-30

Jamoat transporti bekati (Avtobus / Marshrutka bekati):

Maktab oldidagi jamoat transporti to‘xtash joyi infratuzilmasi.

Mavjud baholash variantlari:
Alohida cho‘ntakka ega shiyponli zamonaviy bekat
Faqat yo‘l belgisi o‘rnatilgan bekat
Noqonuniy to‘xtash joyi / Tartibsiz to‘xtash
Maktab oldida bekat mavjud emas
SR4S-31

Bekatdan maktabga o‘tish xavfsizligi:

Bekatda tushgan o‘quvchilarning maktabga xavfsiz o‘tish sharoiti.

Mavjud baholash variantlari:
Bekat yonida xavfsiz svetoforli / ko‘tarilgan o‘tish joyi bor
Bekat yonida standart zebra bor
Bekat yonida o‘tish joyi yo‘q (Bolalar yo‘lni kesib o‘tadi)
Bekat mavjud emas
SR4S-32

Velosiped va samokat yo‘laklari (Bicycle Facilities):

O‘quvchilarning velosiped yoki samokatda xavfsiz harakatlanish imkoniyati.

Mavjud baholash variantlari:
Alohida to‘siq bilan ajratilgan veloyo‘lak
Trotuarga chizilgan veloyo‘lak
Velosiped yo‘lagi mavjud emas
SR4S-33

Maktab hududida xavfsiz velosiped turargohi:

Maktab hovlisida velosiped va samokatlar uchun maxsus to‘xtash joyi.

Mavjud baholash variantlari:
Tomli va nazorat qilinadigan xavfsiz veloturargoh bor
Oddiy ochiq velosiped qo‘yish panjarasi bor
Veloturargoh mavjud emas
SR4S-34

Yo‘l qoplamasi holati (Pavement Quality):

Qatnov qismining tekisligi, chuqurliklar va yoriqlar mavjudligi.

Mavjud baholash variantlari:
A’lo (Ravon yangi asfalt, chuqurlar yo‘q)
Qoniqarli (Kichik yamoqlar bor, lekin harakatga xalaqit bermaydi)
Yomon (Chuqurchalar, nosoz asfalt, loy/shag‘al)
SR4S-35

Yo‘l chiziqlari va markirovkalarining ko‘rinishi:

Bo‘ylama va ko‘ndalang yo‘l chiziqlarining yorug‘lik qaytarish sifati.

Mavjud baholash variantlari:
Termoplastik yorug‘lik qaytaruvchi aniq chiziqlar
Oddiy bo‘yoq bilan chizilgan (Yarim o‘chgan)
Yo‘l chiziqlari butunlay o‘chib ketgan / yo‘q
SR4S-36

Ko‘rishni to‘suvchi to‘siqlar (Daraxtlar, do‘konlar, reklama):

Piyodalar o‘tish joyida bolalarni ko‘rishga xalaqit beruvchi ob’ektlar.

Mavjud baholash variantlari:
To‘siqlar yo‘q (Keng ochiq maydon, to‘liq ko‘rinadi)
Kichik butalar/daraxtlar bor (Qisman ko‘rinadi)
Katta to‘siqlar bor (Bino, savdo do‘koni, reklama to‘sib qo‘ygan)
SR4S-37

Piyodalar xavfsizlik orolchasi (Refuge Island):

Ko‘p polosali yo‘l o‘rtasida bolalar xavfsiz to‘xtab kutishi mumkin bo‘lgan orolcha.

Mavjud baholash variantlari:
Himoyalangan keng xavfsizlik orolchasi mavjud (≥ 1.5 m)
Faqat chiziq bilan belgilangan orolcha
Xavfsizlik orolchasi yo‘q
Tor 1-2 tasmali yo‘l (Orolcha talab etilmaydi)
SR4S-38

Yo‘l harakati xavfsizligi burchagi / Sinf xonasi:

Maktabda bolalarga yo‘l qoidalarini amaliy o‘rgatish maydonchasi yoki burchagi.

Mavjud baholash variantlari:
Amaliy yo‘l harakati o‘quv maydonchasi (Autogorodok) bor
Maktab ichida YHX burchagi va ko‘rgazmali stendlar bor
O‘quv burchagi mavjud emas
SR4S-39

«Mening xavfsiz yo‘lim» maktab marshrut xaritasi:

O‘quvchilar va ota-onalar uchun maktabga kelishning eng xavfsiz xaritasi ishlab chiqilganligi.

Mavjud baholash variantlari:
Rasmiy tasdiqlangan va ota-onalarga tarqatilgan xarita mavjud
Faqat maktab stendiga osilgan xarita bor
Xavfsiz yo‘l xaritasi mavjud emas
SR4S-40

Imkoniyati cheklangan bolalar uchun qulaylik (Panduslar va taktil plitkalar):

Piyodalar yo‘lkasi va o‘tish joylarida pandus va qulay tushish joylari mavjudligi.

Mavjud baholash variantlari:
To‘liq standartga mos panduslar va taktil plitkalar mavjud
Qisman qulaylik bor (Pandus bor, lekin standartga to‘liq mos emas)
Baland bordyurlar, aravachalar o‘ta olmaydi
Maktablar uchun o‘z-o‘zini baholash

Maktabingiz yo‘l xavfsizligini 40 ta mezon bo‘yicha baholashga tayyormisiz?

Maktab mas’ul xodimlari o‘z login va parollari bilan kabinetga kirib, barcha 40 ta savolga haqqoniy ko‘rsatkichlar bilan javob berishlari mumkin.